Góry Świętokrzyskie stanowią pod wieloma względami jeden z ciekawszych i piękniejszych regionów Polski. Już w początkach ubiegłego stulecia zwróciły na siebie uwagę uczonych. Ze względu na stosunkowo niewielkie oddalenie od Warszawy i Łodzi — największych ośrodków miejskich w kraju — mają Góry Świętokrzyskie wszelkie warunki, aby się stać terenem wycieczek świątecznych dla ich mieszkańców. Już dziś wędrują tędy liczne grupy turystów z całego kraju, a ilość ich powiększa się z każdym rokiem. Serwis niniejszy obejmuje swym zasięgiem przestrzeń pomiędzy doliną Kamiennej a Nidą, od terenów dawnego Zagłębia Staropolskiego po okolice Opatowa. Turysta znajdzie tu przepiękne krajobrazy, pozna ciekawą budowę geologiczną, rozmaitość występujących skał i minerałów, bogatą szatę roślinną, wiele zabytków sztuki i kultury materialnej, miejsc historycznych i pomników walk o wyzwolenie narodowe i społeczne oraz wiele przykładów osiągnięć gospodarczych i kulturalnych w ostatnich latach. Na terenie Gór Świętokrzyskich znajduje się wiele cennych zabytków budownictwa i dzieł sztuki plastycznej. Do zabytków najwyższej klasy należą: zamek Krzyżtopór w Ujeździe, romańskie opactwo cystersów w Wąchocku i pałac biskupów krakowskich w Kielcach. Inne interesujące obiekty to: romańska kolegiata Św. Marcina w Opatowie, kościółki w Tarczku i Grzegorzewicach, kościoły gotyckie w Bodzentynie, Chęcinach i Szydłowie, ruiny zamku w Bodzentynie. Z dawnych warowni pozostały malowniczo położone ruiny zamku w Chęcinach, mury miejskie, zamek i brama Krakowska w Szydłowie, brama Warszawska w Opatowie i inne. Doskonale zachowały się dzieła sztuki snycerskiej z okresu Odrodzenia w Kielcach, Bodzentynie, Opatowie, Chęcinach. Z zabytków malarstwa najciekawsze są: tryptyk z Bodzentyna z początku XVT w., obraz Szymona Czechowicza z XVIII w. w Kielcach, płótna Franciszka Smuglewicza i freski Macieja Reichana^na Świętym Krzyżu. Wiele cennych dzieł sztuki malarskiej związanych z regionem posiada obecnie Muzeum Świętokrzyskie w Kielcach. Są między nimi obrazy Franciszka Kostrzewskiego oraz Józefa Szermentowskiego rodem z Bodzentyna. Stroje ludowe regionu świętokrzyskiego giną szybko, tak że do wielkich unikatów należy dziś noszona niegdyś przez chłopów miejscowych sukmana barwy brązowej z czerwonym naszyciem. Z ubiorów kobiecych pozostały przede wszystkim wełniane zapaski o barwach czer-wonopłomienistych w paski czarne, noszone w okolicach Bodzentyna, Dębna i Bielin, a w ciemnych barwach bliżej Kielc. Z regionu świętokrzyskiego wyszło wielu znakomitych Polaków. Z Karwowa pod Opatowem pochodził jeden z pierwszych kronikarzy polskich — Wincenty Kadłubek, a w Kielcach mieszkał znakomity komentator dzieł mistrza Wincentego — uczony Jan Dąbrówka. Tutaj też Marcin Kromer po powrocie z Bolonii zaczął rozwijać swe pomysły do historii kraju1. Z Nagłowicami w pow. jędrzejowskim był związany „ojciec literatury polskiej" — Mikołaj Rej, a z Gaju obok Waśniowa pochodził znany poeta XVII w. Wespazjan Kochowski. W Sycynie k. Zwolenia urodził się Jan Kochanowski, a w miejscowości Przysucha Oskar Kolberg. Na skraju regionu, w Czarncy obok Włoszczowy, mieszkał i zbudował tam kościół, w którego obrębie spoczywa, hetman Stefan Czarniecki. W ziemi chęcińskiej w Żarczycach k. Małogoszczą urodził się wielki reformator szkolnictwa polskiego w XVIII w., pijar, Stanisław Konarski.Spod chłopskiej strzechy we wsi Bilczy w pobliżu Kielc wyszedł ks. Piotr Ściegienny. W samym sercu Gór Świętokrzyskich, w Bodzentynie urodził się ceniony malarz polski 2 poł. XIX w. — Józef Szermentowski. W Strawczynie, małej wiosce w pow. kieleckim ujrzał światło dzienne znakomity pisarz — Stefan Żeromski. W kieleckiej szkole uczył się też starszy od Żeromskiego, „poeta Po-nidzia" — Adolf Dygasiński. Ćmielów nad Kamienną dał nam znakomitego botanika — Mariana Raciborskiego, pioniera idei ochrony przyrody, a z samych Kielc pochodził zmarły w ostatnich latach wybitny geolog Gór Świętokrzyskich — Jan Czarnocki. Centralnym ośrodkiem ruchu turystycznego są Kielce, gdzie zbiegają się linie kolejowe z Warszawy, Krakowa, Częstochowy i Buska. Na linii kolejowej Kielce — Tunel głównymi punktami wyjściowymi szlaków turystycznych są stacje Słowik i Wolica . Można też rozpoczynać wycieczki od st. Sitkówka lub przyst. Radkowice (w okolice Chęcin) oraz z przyst. Sobków Na linii kolejowej z Kielc do Skarżyska punktami wyjściowymi są: przyst. Tumlin (od Kielc 15 min.), st. Zagnańsk (ok. 20 min.) i Łączna (35 min.). Wycieczki innymi trasami można również rozpoczynać od przyst. Kostomłoty i Berezów oraz od st. Suchedniów. Na odcinku kolejowym Kielce — Częstochowa wyznaczone szlaki turystyczne prowadzą z Piekoszowa i Wiernej Rzeki, inne zaś ciekawe wycieczki można urządzać od przyst. Górki Szczukowskie, Rykoszyn, st. Małogoszcz i Bukowa. Punktami wyjściowymi szlaków turystycznych na linii kolejowej Skarżysko-Kamienna— Sandomierz są stacje: Wąchock, Starachowice, Kunów Miasto i Ostrowiec Świętokrzyski, a dla innych tras przystanki: Michałów, Brody Iłżeckie, Kunów, Ćmielów i Bodzechów. Górska Odznaka Turystyczna Turyści wędrujący szlakami Gór Świętokrzyskich mogą zdobywać punkty dla różnych stopni Górskiej Odznaki Turystycznej (GOT). Sposób zdobywania odznak i punktację szlaków określa Regulamin GOT.